Het dossier ‘wegenonderhoud Oosterduinen’ wordt al jaren gedomineerd door de vraag wie nu eigenlijk die zandwegen in ons bos begaanbaar moet houden. Dankzij de uitleg van Martijn van der Steen, tijdelijk beleidsmedewerker van de Gemeente Noordenveld, wordt ons duidelijk hoe de verantwoordelijkheden verdeeld zijn tussen Boermarke, gemeente en bewoners van Oosterduinen.

Foto: Voorsteweg na onderhoudsbeurt door gemeente (april 2026)

Wie is eigenaar van de wegen?
De zandwegen in het bos hebben verschillende eigenaren:
-Boermarke – Roeghoornweg, Grote Kampweg, Voorsteweg, Boerenweg.
-Particuliere eigenaren – Alle overige wegen en paden in Oosterduinen.
-Gemeente Noordenveld – De gemeente Noordenveld is eigenaar van het eerste deel van de Voorsteweg (lengte 160 m) en van een deel van de Middenweg (lengte ca 70 m), De gemeente heeft ook de fietspaden naast de Roeghoornweg en Voorstweg in eigendom.

Wie moet onderhouden?
Volgens de wet moet iedere eigenaar zijn eigen weg onderhouden. Vergelijk het met je oprit. Daar hoeft noch je buurman iets voor te doen, noch de gemeente. Zelfs je visite niet. Op dit punt wordt het in Oosterduinen direct al ingewikkeld. De meeste wegen en paden hebben namelijk veel eigenaren die ‘een stukje’ van de weg bezitten.

Waarom doet men zijn plicht niet?
In de praktijk onderhoudt vrijwel niemand zijn eigen stukje weg en wordt er door buren ook niet samengewerkt om het geheel te onderhouden. Dat is simpelweg te ingewikkeld. Het resultaat is meestal een weg van modder en kuilen, met gemopper tot gevolg. De genoemde wegen van de Boermarke vormen geen uitzondering op deze regel. De Boermarke wordt geacht haar eigen wegen netjes te houden. Die maakt hiertegen echter bezwaar, omdat men vindt dat haar wegen zeer intensief worden bereden omdat veel mensen permanent wonen in Oosterduinen. Die rijden iedere dag over de Boermarkewegen die daardoor kapotgaan, veel onderhoud vragen en dat vindt de Boermarke niet eerlijk.

En de gemeente dan?
De gemeente heeft formeel niets te maken met de wegen die niet haar eigendom zijn in het bos en heeft geen wettelijke onderhoudsplicht. Maar nu komt het: de gemeente heeft wél een zorgplicht voor particuliere wegen met een ‘doorgaand’ karakter die staan vermeld op de wegenlegger van 1966. Deze zorgplicht is wettelijk geregeld en betekent dat de gemeente ervoor moet zorgen dat de particuliere eigenaren van deze ‘doorgaande’ wegen in het bos hun werk gaan doen: onderhouden. Men moet deze eigenaren aanspreken en erop wijzen dat de wegen niet goed genoeg worden onderhouden. Wanneer de gemeente daarin niet slaagt en de wegen dus slecht blijven is de wetgever streng: in die gevallen kan de gemeente privaatrechtelijk aansprakelijk worden gesteld als op zo’n pad schade of ongelukken ontstaan.

Onderhoudsplicht en zorgplicht
Nog even resumeren: de eigenaar van een weg op de wegenlegger heeft een onderhoudsplicht en de gemeente moet hem hierop wijzen. Wanneer onderhoud niet plaatsvindt wordt de gemeente aansprakelijk voor de gevolgen en dan ontstaat voor de gemeente dus een urgent belang om de betreffende wegen dan maar zelf en op eigen kosten in goede staat te brengen.

Wat betekent dit concreet?
Dit verhaal leidde ertoe dat de gemeente onlangs het onderhoud op zich heeft genomen van de Roeghoornweg, Voorsteweg, Grote Kampweg en Boerenweg. Jawel, dat zijn precies die wegen van de Boermarke met een ‘doorgaand karakter’ die staan vermeld op de wegenlegger van 1966. De Boermarke wil ze niet geschikt maken voor intensief gebruik en dus heeft de gemeente deze taak op zich genomen in het kader van haar zorgplicht. Hiermee worden ongelukken of schade voorkomen waarvoor de gemeente aansprakelijk gesteld zou kunnen worden.

Stand van zaken en hoe nu verder?
De gemeente heeft het onderhoud op zich genomen voor de genoemde wegen (zorgplicht) omdat de Boermarke niet aan haar onderhoudsplicht kan of wil voldoen. Met deze uitleg heeft de gemeente de duidelijkheid gegeven die wordt gewaardeerd, maar die ook veel Oosterduiners nog niet tevreden zal stellen. Denk dan aan de bewoners van andere slechte wegen en paden, zoals Kastanjelaan, die niet op de wegenlegger uit 1966 staan. Zoals het er nu uitziet is de gemeente voor die wegen niet aansprakelijk omdat er geen zorgplicht geldt. Wat daar overblijft is de onderhoudsplicht door de verschillende eigenaren, die daarvoor de handen ineen zouden kunnen slaan.

Reactie van de VvHO
Voorzitter Johan van de Garde (foto) van de VvHO is blij met het heldere verhaal van Martijn van der Steen en denkt dat het de moeite waard is om een paar kritische kanttekeningen te maken. Johan: “We snappen wat het betekent als de gemeente een zorgplicht aanvaardt over wegen die niet in haar eigendom zijn. Maar het criterium dat dit alleen geldt voor wegen die in de wegenlegger uit 1966 staan vermeld vinden we discutabel. Sinds 1966 is Oosterduinen enorm veranderd. Er zij veel mensen die het gehele jaar door in het bos verblijven. Zowel bewoners, recreanten als toeristen. Die betalen hun lasten, zoals WOZ, forensenbelasting en toeristenbelasting Dit betekent nu eenmaal dat alle paden intensief gebruikt worden en daarom vinden we dat die ook onder de zorgplicht van de gemeente vallen. Want de gemeente kan niet louter de lusten opstrijken en dan de verantwoordelijkheid voor het onderhoud, en de veiligheid voor iedereen alleen bij de eigenaren leggen.”

Foto: Boerenweg na onderhoudsbeurt (april 2026)