Ode aan de kamperfoelie (rubriek door Mare)

Auteur: Redactie op 13 maart 2024

Als ik aan kamperfoelie denk, ruik ik meteen die heerlijke geur tijdens boswandelingen. Tijdens mijn boswandelingen de laatste weken zie ik de kamperfoelie bijna dagelijks groeien en groener worden.

Kamperfoelie is een geslacht van slingerplanten en struiken. Sommige soorten slingeren zich om andere planten en bomen heen. Andere soorten zijn struiken.
De bloemen hebben vooral `s avonds een sterke zoete geur. De bloemen hebben diverse kleuren, veel voorkomend is de roze-rode en de geel-witte kleur. Door stekken is de plant makkelijk te vermeerderen.

De Latijnse naam voor deze plant is Lonicera periclymenum.
Het heeft de naam lonicera gekregen om de Duitse botanicus Lonicer(1528-1586) te eren. Periclymenum betekent letterlijk ´omranken´, wat slaat op het feit dat de kamperfoelie andere plantensoorten omhelst terwijl hij omhoog klimt. In het Nederlands wordt kamperfoelie ook wel geitenblad genoemd.

Heel specifiek voor boskamperfoelie is, dat hij vrijwel alleen in de avond geurt. De geur heeft wat weg van foelie. Nachtvlinders en andere insecten die in de schemer actief zijn, bezoeken de bloemen en zorgen voor de bestuiving.
Als de bloem in knop staat zijn de buisbloemen crème van kleur.
De bloem in geopende toestand laat duidelijk de geel gekleurde meeldraden en stamper zien.

Boskamperfoelie bloeit van half mei tot eind september. Aan het einde van het seizoen komen bloemen en (rode) giftige bessen aan de struik. Vogels zorgen voor verspreiding van de plant. De plant houdt van vochtige humusrijke grond, een schaduwrijke plek en liefst een struik of boom om zich lekker omheen te slingeren. De bladeren van de kamperfoelie zijn trouwens ook giftig.

De Romeinen gebruikten zaad en bast van kamperfoelie als medicijn bij borstproblemen en urineweginfecties.
Er kan een drankje gemaakt worden van de kamperfoeliezaden wat goed werkt bij nierkwalen en vermoeidheid. Het zou ook goed werken bij astma, longinfecties en hoofdpijn.
Plinius adviseerde om wat kamperfoelieblad bij de wijn te doen om miltproblemen te lijf te gaan. Hopelijk veel wijn en niet teveel kamperfoelieblad…

Vroeger werden de besjes gebruikt als braakmiddel; dat geeft al aan dat ze niet geschikt zijn om te eten. De bladeren werden vroeger gebruikt als laxeermiddel. Tegenwoordig is kamperfoelie een zelden gebruikt natuurgeneesmiddel.

Nu in het vroege voorjaarsbos komt overal de kamperfoelie weer tot groei en straks hopelijk tot bloei. Ik ga vanaf half mei nog meer bos-avondwandelingen maken met wijdopengesperde neusgaten. Gaan jullie dat ook doen?

Gekruide kamperfoeliegeur
Een stokroos in zijn volle fleur

Een late vlinder bij het perk
Een buurman op zijn veld aan ’t werk
Een kater die zich zalig zont
Een smaak van honing in de mond
Een maaltijd rijk en naar den aard
Waarbij geen knoflook werd gespaard
Een kleine kring van vrienden die
Verslingerd zijn aan poëzie;
Dat alles, mèt een goed glas wijn,
Behoort ons daaglijks nieuws te zijn.
Jan Greshoff
MARE

Foto: Bakker.com

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *