Er komt een onderzoek naar het geven van een dubbelbestemming aan de 100’en woningen van de Oosterduinen in Norg. De Oosterduinen is van oorsprong een recreatiepark, dat in de loop der afgelopen 10-tallen jaren steeds vaker van vakantieverblijf, een plek van permanente bewoning werd. Aangezien dat niet volgens de regels is, had de gemeente Noordenveld de bestemming van een aantal van deze woningen omgezet van ‘wonen’ naar ‘logies’. Een besluit dat tot veel onrust leidde, omdat dat mogelijk gevolgen zou kunnen hebben voor bijvoorbeeld hypotheekverstrekkingen. Vandaar een motie van Leefbaar Groen Noordenveld, Gemeentebelangen Noordenveld, ChristenUnie en Lokaal Noordenveld om de mogelijkheid van een dubbelbestemming te onderzoeken. Een motie die door de raad gisteravond unaniem werd aangenomen.

Permanente bewoning
Bungalowpark Oosterduinen in Norg telt ongeveer 430 woningen. Van deze huisjes wordt ongeveer de helft permanent bewoond, terwijl de andere helft als tweede woning of recreatieverblijf wordt gebruikt. Het park bevindt zich in een transformatieproces naar een nieuw bestemmingsplan, waarbij het gebied wordt verbeterd. In de meeste gevallen gaat het om een wens van bewoners tot legalisering van permanente bewoning.

BAG-register
Vooruitlopend op het nieuwe bestemmingsplan, had de gemeente echter recent nog wel een administratieve correctie doorgevoerd in het BAG-register, de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). Dit register wordt beheerd door het Kadaster en bevat van alle gebouwen in Nederland gegevens als bouwjaar, oppervlakte en gebruiksdoel. Geheel volgens de regels had Noordenveld het gebruiksdoel van een deel van de woningen omgezet van ‘wonen’ naar ‘logies’. Maar omdat dat niet gecommuniceerd was met de bewoners en zij daar zelf achter moesten komen, gaf dat aanleiding tot onrust en spanningen.

Gevolgen voor bewoners
De onrust en spanningen zijn ook ontstaan, omdat de administratieve wijziging volgens Lokaal Noordenveld concrete gevolgen kan hebben voor de bewoners. Met mogelijke problemen voor hoe zij staan ingeschreven in het bevolkingsregister van de gemeente. Daarnaast kan de administratieve wijziging van de gemeente volgens de partij mogelijk ook gevolgen hebben voor hypotheekverstrekkingen, WOZ-beschikkingen of huurtoeslagen van bewoners.

Onderzoek naar dubbelbestemming
Daarom kwamen de vier partijen gisteravond met een motie, om te onderzoeken of er een dubbelbestemming mogelijk is. Zij hebben aangegeven, uiterlijk in het tweede kwartaal van dit jaar een openbare informatiesessie te willen houden met experts en andere betrokkenen naar de mogelijkheid om de woningen zowel de ‘wonen’- als de ‘logies’-bestemming te geven. Om daarmee de onrust op het park weg te nemen en tegelijkertijd ook de transformatie naar het nieuwe bestemmingsplan te versnellen. Volgens de partijen moeten bij het onderzoek ook de bewoners van Oosterduinen zelf betrokken worden en moeten de uitkomsten daarvan onderdeel zijn van het uiteindelijke raadsbesluit.

Opgetogen
Wethouder Robert Meijer (VVD) reageerde opgetogen op het voorstel. “Ik denk dat het idee van een dubbelbestemming op het juiste moment komt. Ik vind echter wel, dat er bij de informatiesessie ook iemand moet zijn van de provincie Drenthe, omdat die een belangrijk aandeel heeft in dit besluitvormingsproces. Als laatste wil ik het graag wel duidelijk hebben, dat de uitkomsten van het onderzoek en het eindbesluit in deze kwestie niet bij de inwoners van Oosterduinen ligt, maar bij de gemeenteraad.”

De motie om een dubbelbestemming serieus te nemen keert het proces om: zij verschuift de aandacht van transformatie naar juridisering, en zet daarmee de klok terug.

Oosterduinen: van gedragen visie naar bestuurlijke ontsporing

Samenvatting
In het ontwikkelproces van de Oosterduinen — van de eerste gebiedsvisie tot en met het formeel vastgestelde Streefbeeld — is steeds hetzelfde uitgangspunt leidend geweest: het gebied is bos, geen woonwijk. Juist deze benadering maakte het mogelijk een jarenlang vastgelopen discussie te doorbreken en opnieuw bestuurlijke ruimte te creëren. Gemeente en provincie spraken af dit streefbeeld leidend te laten zijn en het transformatieproces te volgen volgens de aanpak van Vitale Vakantieparken, met duidelijke go/no-go-momenten. Door het debat nu te verleggen naar een dubbelbestemming dreigt het bestaande te worden geconserveerd, terwijl de cruciale volgende stap — een ambitieus transformatieplan — nog moet worden gezet. Daarmee wordt de afgesproken volgorde verlaten en de klok teruggezet, wat raakt aan de bestuurlijke betrouwbaarheid.

De ontwikkeling van de Oosterduinen is niet toevallig begonnen met een visie. Die visie was nodig omdat het gebied jarenlang stuurloos was: illegale bouw, sluipende aantasting van het bos, afnemende leefbaarheid en een groeiend veiligheidsprobleem. De kern van die visie was eenvoudig én breed gedragen: de Oosterduinen zijn bos — geen woonwijk, geen camping en geen bedrijventerrein. Verblijf in het bos, met respect voor het bos, vormde het verbindende uitgangspunt.

Gemeente en provincie hebben zich destijds expliciet gecommitteerd aan een zorgvuldige volgorde:
eerst overeenstemming over de richting, daarna pas juridische uitwerking. Dat was verstandig. Want zonder gedeelde richting wordt het recht een instrument van conflict in plaats van ordening.

Het Streefbeeld Oosterduinen is in dat kader formeel vastgesteld beleid, nagenoeg unaniem aangenomen door de Raad. Juist daarom is het problematisch dat actuele handelingen en nieuwe beleidsrichtingen daar niet consequent aan worden getoetst. De discussie over een dubbelbestemming loopt vooruit op dat streefbeeld en ondergraaft de afgesproken volgorde van transitie en uitwerking.
Het transformatieproces van de Oosterduinen is bovendien expliciet geplaatst binnen de aanpak van Vitale Vakantieparken. Deze aanpak kent een gefaseerd stappenplan, waarin elke fase een go/no-go-moment is. Dat betekent: geen automatisme, geen rechtlijnige doorvertaling naar juridische borging, maar telkens opnieuw beoordelen of een volgende stap verantwoord, haalbaar en wenselijk is.

Het streefbeeld is er — zij het, zoals bekend, in afgezwakte vorm onder invloed van deelbelangen. De volgende cruciale stap is nu het opstellen van een ambitieus transformatieplan. Juist dáár moet het proces zich bewijzen. Dáár kan het ook nog stranden, als blijkt dat de ambities onvoldoende worden waargemaakt of dat belangen niet werkelijk worden gedeeld.

Alles zou er daarom op gericht moeten zijn om tot een zo zorgvuldig en ambitieus mogelijk transformatieplan te komen, geheel in lijn met de oproep die de gedeputeerde destijds heeft gedaan. Pas ná die stap is het logisch en legitiem om te spreken over juridische borging. Niet eerder.

Wat we nu zien, is dat het proces onder druk komt te staan. Niet door een expliciete heroverweging van het streefbeeld of het transformatieperspectief, maar doordat het debat voortijdig wordt verlegd naar juridische routes die eerder zijn bewandeld. Routes die niet tot overeenstemming hebben geleid, maar wél tot verdere aantasting van het gebied.

Ondertussen blijven wezenlijke problemen onopgelost:
 Brandveiligheid is nog altijd niet geregeld.
 Illegale situaties worden feitelijk gedoogd.
 De leefbaarheid en samenhang van het gebied staan onder druk.

Daarbij gaat het niet om losse incidenten, maar om een structurele beweging: de transformatie van bos naar erf, en daarmee het opofferen van bos als gemeenschappelijk goed. Het zijn handelingen die niet worden getoetst aan een met elkaar overeengekomen streefbeeld, waarin belangen zijn gewogen en gedeeld — inzonderheid ook de stem van het bos.

Bos is meer dan grond alleen. Ook stilte, donker en rust behoren tot het gebied. Het structureel inbreken in die kwaliteiten — door verlichting, geluid, intensief gebruik en permanente aanwezigheid — verandert het bos ongemerkt in een woonomgeving. Niet in één besluit, maar stap voor stap, en juist daardoor onomkeerbaar.
Dit staat haaks op de oorspronkelijke visie, die uitging van verblijf in het bos zonder het bos naar de hand te zetten. Dat vraagt begrenzing, discipline en het aanvaarden van ongemak. Geen individuele aanspraken, maar een gedeeld verantwoordelijkheidsbesef.
Juist daarom is een discussie over een dubbelbestemming prematuur. Zij grijpt vooruit op juridische oplossingen, terwijl het transformatieproces zich nog moet bewijzen. Daarmee conserveert zij het bestaande en zet zij de klok terug, in plaats van ruimte te maken voor de noodzakelijke transitie.

Wie werkelijk om de Oosterduinen geeft, houdt vast aan de afgesproken volgorde:
eerst het streefbeeld en een ambitieus transformatieplan als toetsingskader, daarna pas juridische borging. Niet andersom.

Bestuurlijke betrouwbaarheid vraagt dat eenmaal gemaakte afspraken richtinggevend blijven, ook wanneer de druk van deelbelangen toeneemt. Alleen zo ontstaat ruimte voor een transitie die recht doet aan het gebied, aan de betrokkenen en aan het algemeen belang.

Zonder die discipline rest slechts een bekend patroon: jarenlange procedures, verdere aantasting van natuur en leefbaarheid, en een gebied dat voor niemand meer werkelijk goed is.

Dat is geen ontwikkeling.
Dat is bestuurlijke ontsporing.

Linda Bos

Burgemeester Klaas Smid van de gemeente Noordenveld neemt afstand van het beeld dat afgelopen zaterdag werd geschetst in ons progamma Politiek op zaterdag, als zou het gemeentebestuur de raadsleden niet volledig of soms zelfs helemaal niet informeren. Dat beeld werd geschetst door fractievoorzitter Christine Stille van Lokaal Noordenveld inzake een wijziging in de BAG-registratie van de woningen op bungalowpark Oosterduinen in Norg. “Mevrouw Stille had daarover meer dan 50 schriftelijke vragen gesteld, waarvan geen enkele onbeantwoord is gebleven. We hebben ze allemaal zo goed en zo volledig mogelijk geprobeerd te beantwoorden”, stelt Smid.

BAG-registratie
De kwestie van de BAG-registratie heeft betrekking op de 100’en woningen op het park Oosterduinen in Norg, dat voorheen een recreatiepark was maar dat in de loop der afgelopen 10-tallen jaren steeds vaker permanent bewoond is geraakt. In lijn met wet- en regelgeving had de gemeente de bestemming van veel van die woningen gewijzigd van ‘wonen’ naar ‘logies’, maar had dat niet gecommuniceerd met de bewoners, wat tot veel onrust op het park had geleid. Iets, waar de gemeente volgens Stille niet verantwoord mee was omgegaan, omdat hierdoor sommige bewoners op het park serieus in de problemen zijn gekomen bij het aanvragen van huurtoeslag of een hypotheek. En iets, waarvan Stille zaterdag aangaf dat haar vragen hierover niet volledig en soms zelfs helemaal beantwoord zijn door het college van B en W. Smid is het daar echter niet mee eens: “Mevrouw Stille heeft meer dan 50 schriftelijke vagen gesteld en we hebben ze allemaal zo goed mogelijk geprobeerd te beantwoorden.”

Open bestuurscultuur
Smid vervolgt door ook wel aan te geven, dat de gemeente wellicht niet altijd even gelukkig gehandeld heeft inzake de BAG-registratie. Maar dat het wel zijn best doet om de problematiek van Oosterduinen zo goed mogelijk op te lossen. “Wij proberen zo goed mogelijk maatwerk te bieden en gaan waar nodig ook 1 op 1 het gesprek aan over individuele problemen met bewoners van Oosterduinen”, stelt Smid, die zich in het algemeen niet herkent in mevrouw Stille haar kritiek dat de gemeente niet open en transparant zou zijn. “De lijntjes zijn heel kort. Er is juist een cultuur van makkelijk en snel contact tussen ambtenaren, college en raadsleden. Als Christine Stille níet de enige was die kennelijk moeite heeft met onze informatievoorziening, dan hadden wij wel een probleem gehad. Maar ik krijg geen signalen, dat haar kritiek gedeeld wordt door de andere raadsfracties. Wat dat betreft lijkt mij, dat er niks mis is met onze informatievoorziening.”

BAG-registratie Oosterduinen, burgemeester Smid, Christine Stille, college, gemeente noordenveld, gemeentebestuur, Lokaal Noordenveld