In het Oosterduinen Journaal van 9 juni presenteerde Marjolein Rooseboom een informatief item over het thema Dubbelbestemming. Hieronder leest u de tekst van haar bijdrage.

Door Marjolein Rooseboom

Wat is nu eigenlijk dubbelbestemming?
Sinds enige tijd zingt het woord dubbelbestemming rond in het bos. De gemeenteraad heeft een motie aangenomen om  dubbelbestemming in Oosterduinen te laten onderzoeken door het college. Dat onderzoek komt bepaald niet uit de lucht vallen, want in de afgelopen jaren hebben diverse mensen het gemeentebestuur gevraagd om een dubbelbestemming toe te passen in ons gebied. In 2005 is er voor de woningen in Bonhagen ook een dubbelbestemming toegepast, samen met een vergroting van de woonoppervlakte naar honderd vierkante meter. Iedereen was en is daar nog steeds zeer over te spreken. 

Maar wat betreft de Oosterduinen stond het gemeentebestuur tot nu toe afwijzend tegenover een dubbelbestemming. Waarom de gemeente nu ineens een zwaai heeft gemaakt en een onderzoek wil laten doen, laten we even in het midden. Interessanter is de vraag wat dubbelbestemming nu precies is en welke consequenties het heeft voor bewoners en recreanten.

We hebben daarvoor gebeld met Pieter Woudstra, zelfstandig jurist en planoloog. Het antwoord op de vraag wat dubbelbestemming nu precies is, is ingewikkelder dan je in eerste instantie zou denken. Dat komt doordat de termen ‘dubbelbestemming’ en ‘gemengde bestemming’ door elkaar gebruikt worden. 

Dubbelbestemming
Een dubbelbestemming betekent dat het terrein waarop je woont, tegelijkertijd twee bestemmingen kan hebben in het omgevingsplan. Stel dat een deel van jouw tuin grenst aan een kanaal, dan zou het kunnen dat dat deel van jouw terrein tegelijkertijd de bestemming ‘tuin’ én de bestemming ‘waterstaat’ heeft. Immers, het kanaal moet beschermd worden, zodat je geen dingen doet met jouw terrein die het kanaal bedreigen. Ander voorbeeld: als jouw terrein op een grondgebied ligt waar ook archeologische vondsten zouden kunnen liggen, dan krijgt jouw terrein de bestemming ook de bestemming ‘archeologie’, naast de bestemming ‘wonen’.

Gemengde bestemming
In het geval van gemengde bestemming kunnen de huizen binnen een gebied meerdere functies hebben. Als je bijvoorbeeld een pand in de kern van een dorp bezit, zou het kunnen dat jouw pand de functies wonen, winkel, horeca, bedrijf en recreëren heeft. Je kunt er wonen, een winkel of een bedrijf hebben of recreatief verhuren. Je kunt doen wat je wilt, daar hoef je geen toestemming voor te vragen. In de Oosterduinen kunnen de huizen de functies wonen of recreëren hebben. Dat zijn er dus maar twee, vandaar dat de term dubbelbestemming vaak gebruikt wordt.

Functietoedeling
Deze termen zijn inmiddels verouderd: als een omgevingsplan gewijzigd wordt, wordt gesproken over functietoedeling. Een plan moet voldoen aan een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’. De functies van de locaties binnen een omgevingsplan moeten dus evenwichtig verdeeld zijn. Nu kunnen gemeentes daar meer mee spelen dan vroeger. Dat kunnen ze ook op een andere manier doen. Vroeger moesten ze meer in stramienen blijven, maar nu kunnen ze voor een gebied bijvoorbeeld heel algemeen een functie geven. Ook kunnen ze functies toestaan onder voorwaarden. 

Omgevingsplan wijzigen
Of we het nu een dubbelbestemming of een gemengde bestemming noemen, als het plan wordt omarmd door de gemeente, dan moet het omgevingsplan van de Oosterduinen gewijzigd worden. Het maken van een nieuw omgevingsplan kost niet zo veel tijd, dat kan binnen een paar maanden gebeurd zijn. Maar de praktijk wijst uit dat het jaren duurt voordat alles in kannen en kruiken is. Om te beginnen kost het veel tijd om een voorontwerp-plan te maken. Dan moet er met de burgers geparticipeerd worden, en moet het worden voorgelegd aan andere overheden zoals provincie, waterschap en beleidsinstanties. Als je pech hebt, komt er in die periode weer een nieuw gemeentebestuur waardoor alles weer vertraagd wordt. In het gunstigste geval kan dat binnen twee jaar geregeld zijn, maar het duurt vaak langer. 

De praktijk
Stel dat die gemengde bestemming doorgaat. Het is een beetje gissen hoe de gemeente Noordenveld dat in de praktijk gaat invullen, maar volgens Pieter Woudstra is het meestal zo dat die bestemming voor het hele gebied geldt. Als je in jouw huis wilt wonen, moet jouw huis wel voldoen aan de bouwtechnische eisen uit het Besluit Bouwwerken Leefomgeving, de opvolger van het Bouwbesluit 2012. Te denken valt aan eisen wat betreft licht, lucht, isolatie en dergelijke.

Dit staat los van de gemengde bestemming als zodanig. Dus als je een oud huisje hebt en het aanpast aan de bouweisen, dan mag je daar wonen. Als je alleen wilt recreëren, dan maak je geen gebruik van de woonmogelijkheid binnen de  gemengde bestemming en dan verandert er niets. Dan hoef je dus niet je huis aan te passen. Voor recreatiewoningen gelden namelijk minder bouweisen. 

Verevening
Hoe zit dat met verevening? Ook hier is het gissen hoe de gemeente ermee om zal gaan. Als je huis een woonbestemming krijgt, dan krijg je daar financieel voordeel van. De gemeente zal daar waarschijnlijk een verevening voor willen, eventueel in de vorm van een baatbelasting. Dat betekent dat het voordeel dat je krijgt van deze regeling, wordt afgeroomd. Dat gaat meestal in de vorm van een overeenkomst. Als je dat niet wil betalen, dan krijg je die gemengde bestemming waarschijnlijk niet en mag je niet in je huisje wonen. 

Ten slotte zijn er misschien mensen die zich afvragen hoe het voorstel van Mona Keijzer voor wonen op recreatieterreinen hierin past. Dat voorstel is  nog steeds niet verder gebracht door het nieuwe kabinet. Het ligt ergens onderin een la en het lijkt er niet op dat daar binnenkort verandering in komt.